Bloemen en een afscheid zijn voor veel mensen onlosmakelijk met elkaar verbonden. Een lievelingsbloem kan iets vertellen over degene die is overleden, een bepaalde kleur kan herinneringen oproepen en een mooi bloemstuk kan warmte geven aan een afscheidsruimte. Wil je bij een uitvaart ook rekening houden met duurzaamheid? Dan betekent dat gelukkig niet dat je bloemen helemaal achterwege hoeft te laten. Je kunt bewuster kiezen voor verse bloemen, maar ook kijken naar alternatieven die langer meegaan of na de uitvaart een tweede bestemming krijgen.
Van bloemen uit eigen tuin en biologische seizoensbloemen tot droogbloemen, papieren bloemen, kunstzijden bloemen en bloemen van textiel: er is steeds meer mogelijk. We zetten de mogelijkheden en tips voor je op een rij.
Duurzame bloemen voor de uitvaart
Waarom kiezen voor duurzame uitvaartbloemen?
Niet iedere bos bloemen heeft dezelfde impact op het milieu. Vooral bloemen die in een verwarmde en verlichte kas worden geteeld of per vliegtuig naar Nederland worden vervoerd, kunnen een relatief grote klimaatimpact hebben. Ook watergebruik en bestrijdingsmiddelen spelen een rol. Wil je hier bij de keuze voor uitvaartbloemen rekening mee houden? Vraag dan vooral naar de herkomst, teeltwijze en het seizoen van de bloemen. Een bloemist kan je daar meestal meer over vertellen. En misschien ontdek je dat je helemaal geen traditioneel rouwstuk nodig hebt. Ook één losse bloem, een boeket uit eigen tuin of een blijvend alternatief kan heel betekenisvol zijn.
1. Kies voor bloemen van het seizoen
Bloemen die buiten groeien op het moment dat je ze koopt, hoeven niet in een verwarmde kas te worden gekweekt. Daardoor kan hun klimaatimpact lager zijn. Vraag de bloemist bijvoorbeeld welke bloemen op dat moment van Nederlandse bodem beschikbaar zijn. Dat betekent ook dat niet iedere bloem het hele jaar door vanzelfsprekend verkrijgbaar is. Juist daarin kan iets moois zitten: het seizoen bepaalt mede hoe het bloemstuk eruitziet. Een afscheid in het voorjaar krijgt zo misschien een heel andere uitstraling dan een afscheid in de herfst.
2. Vraag waar de bloemen vandaan komen
Lokaal is niet automatisch duurzaam, maar de herkomst van bloemen is wel iets om op te letten. Bloemen die vanuit het buitenland worden ingevlogen of in een sterk verwarmde kas groeien, kunnen een grotere klimaatimpact hebben. Vraag daarom aan de bloemist:
-
waar de bloemen zijn geteeld;
-
of ze buiten of in een verwarmde kas zijn gekweekt;
-
of er biologische of gecertificeerde bloemen beschikbaar zijn;
-
welke bloemen op dat moment in Nederland in het seizoen zijn;
-
of de bloemist werkt met bloemen van lokale kwekers.
Zo kun je een keuze maken die past bij wat jij belangrijk vindt.
3. Kijk naar biologische bloemen en keurmerken
Ook bij bloemen kun je letten op keurmerken. Biologische bloemen zijn bijvoorbeeld een goede keuze wanneer je het gebruik van bestrijdingsmiddelen belangrijk vindt. Daarnaast bestaan er keurmerken die eisen stellen aan verschillende onderdelen van de teelt. Vraag je bloemist gerust welke gecertificeerde bloemen beschikbaar zijn. Misschien kan een boeket niet volledig uit biologische bloemen bestaan, maar is het wel mogelijk om voor een deel van het arrangement bewustere keuzes te maken. Het hoeft dus niet meteen alles of niets te zijn.
4. Gebruik bloemen uit eigen tuin
Bloemen uit je eigen tuin of de tuin van de overledene kunnen een van de meest persoonlijke keuzes zijn voor een uitvaart. Misschien groeiden de hortensia's bij je moeder in de tuin, was je vader dol op zijn rozen of plukten jullie vroeger samen margrieten. Je kunt een volledig boeket maken van bloemen, takken, grassen en bladeren uit de tuin, maar je kunt ze ook combineren met andere bloemen. Vraag eventueel aan familieleden of vrienden of zij iets uit hun tuin willen meenemen. Zo ontstaat er een bloemstuk waaraan meerdere mensen letterlijk iets hebben bijgedragen. Heb je zelf geen tuin? Kijk dan of er een biologische pluktuin in de buurt is.
5. Laat iedereen één bloem meenemen
Een groot rouwstuk is niet de enige manier om bloemen te gebruiken. Je kunt mensen ook vragen om allemaal één losse bloem mee te nemen. Dat levert vaak een heel bijzonder geheel op. Iedere aanwezige kiest zelf een bloem die bij de overledene past of die een persoonlijke betekenis heeft. Samen vormen alle losse bloemen uiteindelijk één groot boeket of een kleurrijke bloemenzee. Vraag eventueel om de bloem zonder plastic of andere verpakking mee te nemen. De bloemen kunnen bijvoorbeeld rondom de kist worden gelegd, in vazen worden gezet of één voor één in een Bloemenband worden gestoken.
6. Kies een boeket zonder steekschuim
Veel traditionele bloemstukken worden opgebouwd met groen steekschuim. Dat maakt het mogelijk om bloemen stevig op hun plaats te houden en van water te voorzien, maar traditioneel steekschuim is een kunststof materiaal. Onderzoek laat bovendien zien dat steekschuim kleine plastic deeltjes kan afgeven. Wil je dit vermijden? Vraag je bloemist dan naar een bloemstuk zonder steekschuim. Er zijn steeds meer andere technieken mogelijk, bijvoorbeeld met vazen, kippengaas, takkenconstructies of andere herbruikbare hulpmiddelen. Een losgebonden rouwboeket is ook een eenvoudige mogelijkheid.
7. Beperk verpakking en decoratie
Cellofaan, plastic hoezen, linten, kunststof decoratiemateriaal: de verpakking rondom bloemen kan voor behoorlijk wat extra afval zorgen. Vraag daarom of de bloemen zonder verpakking kunnen worden geleverd. Is bescherming toch nodig? Kijk dan naar gerecycled, recyclebaar of herbruikbaar materiaal. Ook een traditioneel rouwlint is niet altijd nodig. Een klein kaartje van gerecycled papier of een handgeschreven boodschap kan net zo persoonlijk zijn.
8. Geef planten, bloembollen of zaailingen een plek tijdens de uitvaart
Waarom zou alles wat bloeit na de uitvaart moeten verdwijnen? Je kunt ook planten, bloembollen of kleine boompjes gebruiken bij de aankleding. Na het afscheid kunnen familieleden deze meenemen en thuis of op een bijzondere plek planten. Denk bijvoorbeeld aan vergeet-mij-nietjes, vaste planten of een plant die een speciale betekenis had voor degene die is overleden. Wanneer de plant later opnieuw bloeit, kan dat telkens weer een moment van herinnering zijn.
9. Kies voor droogbloemen
Droogbloemen verwelken niet na een paar dagen en kunnen daardoor lang worden bewaard. Je kunt er een rouwboeket, krans of kleiner bloemstuk van laten maken. Wil je droogbloemen gebruiken vanuit duurzaamheidsoverwegingen? Vraag dan ook hierbij naar de herkomst en manier waarop ze zijn geproduceerd. Niet iedere droogbloem is automatisch een duurzame keuze. Een voordeel is wel dat je een arrangement lang kunt bewaren en eventueel opnieuw kunt gebruiken. Je kunt ook een deel van de bloemen na de uitvaart inlijsten of een paar mooie exemplaren in een herinneringsdoos bewaren.
10. Bloemen van papier
Geen echte bloemen, maar bloemen die wél lange tijd mooi blijven: papieren bloemen zijn een creatief alternatief voor het traditionele rouwboeket. De papieren rouwbloemen die eerder via Metpapier.nl werden aangeboden, zijn inmiddels ondergebracht bij Ecobloemist. De bloemen kunnen tijdens het afscheid bijvoorbeeld op of rondom de kist worden geplaatst en daarna mee naar huis worden genomen. Juist dat tweede leven maakt het idee bijzonder. Een bloemstuk is dan niet alleen onderdeel van de dag van de uitvaart, maar kan daarna een plek krijgen in huis. Papieren bloemen kunnen bovendien worden gecombineerd met echte bloemen, grassen of takken. Je hoeft dus niet altijd tussen echt óf alternatief te kiezen.
11. Kunstzijden bloemen die je kunt hergebruiken
Ook kunstzijden bloemen kunnen een alternatief zijn voor verse uitvaartbloemen, zeker wanneer ze lange tijd worden gebruikt. Ze verwelken niet en het bloemstuk kan na het afscheid worden bewaard of opnieuw worden gebruikt. De Akelei Zijden Bloemen maakt bijvoorbeeld boeketten, bloemstukken en andere arrangementen van natuurgetrouwe kunstzijden bloemen. Je kunt zo'n arrangement na de uitvaart meenemen naar huis, verdelen over kleinere vazen of later opnieuw gebruiken bij een herdenkingsmoment. Kies je voor kunstbloemen vanuit duurzaamheidsoogpunt? Kijk dan vooral naar kwaliteit en levensduur. Een bloem die jarenlang meegaat en steeds opnieuw wordt gebruikt, is een andere keuze dan decoratie die na één gelegenheid wordt weggegooid.
12. Bloemen en herinneringsobjecten van textiel
Ook textiel biedt mogelijkheden. Textielkunstenaar Ida Dijkstra maakt onder andere kleine vaasjes met handgemaakte bloemen van textiel. Je kunt deze vaasjes tijdens de uitvaart een plek geven bij de kist, urn of op een herinneringstafel. Daarna kunnen ze mee naar huis. Gebruik je meerdere vaasjes tijdens het afscheid, dan kun je ze na afloop bijvoorbeeld verdelen onder kinderen, kleinkinderen, familieleden of vrienden. Zo krijgt ieder een eigen tastbare herinnering mee. De ontwerpen sluiten aan bij Ida's andere herinneringsobjecten. Ze werkt onder meer met vervilte wol en maakt objecten die bedoeld zijn om een herinnering ook na het afscheid zichtbaar een plek te geven.
Textielkunstenaar Ida Dijkstra
13. Laat een herinnering letterlijk groeien
Een andere manier om bloemen onderdeel te maken van het afscheid is plantbaar papier. BLOOM your message maakt bijvoorbeeld papier van onder andere oude kranten of katoenresten waarin zaden zijn verwerkt. Je kunt hier een bedankkaart, herinneringskaart of andere boodschap van laten maken. Na de uitvaart kan het papier in de aarde worden geplant. Met de juiste verzorging kunnen er vervolgens planten of bloemen uit groeien. Je kunt plantbaar papier bijvoorbeeld gebruiken voor een bedankkaartje na de uitvaart of een klein kaartje meegeven aan de aanwezigen. Daarmee geef je mensen iets kleins mee dat thuis verder kan groeien.
14. Denk alvast na over wat er na de uitvaart met de bloemen gebeurt
Duurzaamheid gaat niet alleen over wat je koopt, maar ook over wat je er daarna mee doet. Bespreek daarom vóór de uitvaart wat je met de bloemen wilt doen. Misschien wil je de boeketten onder familieleden verdelen, een paar bloemen drogen of in epoxy laten verwerken door Floral Stories, een bloem persen en inlijsten of een arrangement meenemen naar een herdenkingsplek. Je kunt uit één groot boeket ook verschillende kleinere boeketten maken en deze meegeven aan mensen die dicht bij de overledene stonden. Kies je voor papieren, zijden of textiele bloemen? Dan kun je ze bewaren, onderling verdelen of bij een volgend herdenkingsmoment opnieuw gebruiken.
Wat doe je met echte bloemen als ze zijn uitgebloeid?
Ook bij het weggooien van bloemen kun je rekening houden met het milieu. Het lijkt logisch om alle uitgebloeide bloemen bij het gft-afval of op de composthoop te leggen, maar dat is niet altijd verstandig. Op gekochte snijbloemen kunnen resten van bestrijdingsmiddelen aanwezig zijn. Milieu Centraal adviseert daarom om gewone uitgebloeide snijbloemen bij het restafval te doen. Weet je zeker dat de bloemen biologisch zijn en komen ze uit je eigen tuin of uit een biologische pluktuin? Dan kunnen ze wel bij het gft-afval of op de composthoop.
Duurzame uitvaartbloemen hoeven niet perfect te zijn
Een duurzame keuze hoeft niet te betekenen dat je helemaal geen verse bloemen meer mag gebruiken. Misschien kies je voor een kleiner boeket met bloemen van het seizoen. Misschien komen een aantal bloemen uit de tuin van de overledene. Of je combineert verse bloemen met papieren of textiele bloemen die familieleden later mee naar huis nemen. Juist die combinatie kan heel persoonlijk zijn.
Denk daarom niet alleen na over hoe de bloemen er tijdens de uitvaart uitzien, maar stel jezelf ook een paar andere vragen. Waar komen ze vandaan? Hoe zijn ze geteeld? Welke materialen worden gebruikt? En vooral: wat gebeurt er met de bloemen als het afscheid voorbij is? Zo kun je kiezen voor bloemen die passen bij de persoon van wie je afscheid neemt én bij de manier waarop jij met duurzaamheid wilt omgaan.
Reacties
Er zijn nog geen reacties geplaatst bij dit artikel.