Van 30 september tot en met 11 oktober 2026 is het weer Kinderboekenweek. Het thema van dit jaar is ‘Spot aan!’. Boeken over theater, zang en dans staan volop in de schijnwerpers en kinderen worden uitgenodigd om verhalen echt tot leven te brengen. Een mooi moment om ook een ander soort verhalen in de spotlights te zetten. Verhalen over onderwerpen waarvoor kinderen soms nog niet de juiste woorden hebben. Over iemand missen. Over verdriet dat ineens op bezoek komt. Over een opa of oma die doodgaat, een ouder die ernstig ziek is, een uitvaart of de vraag waar iemand naartoe gaat als diegene er niet meer is.
Kinderboeken kunnen helpen om zo'n moeilijk onderwerp voorzichtig te benaderen. Niet ieder boek geeft antwoorden, en dat hoeft ook niet. Soms zorgt een verhaal er simpelweg voor dat een kind een vraag durft te stellen. Of ontdekt dat boos, bang, verdrietig of juist even heel vrolijk zijn allemaal naast elkaar mogen bestaan. Daarom zetten we tijdens de Kinderboekenweek tien bijzondere kinderboeken over rouw, verlies, de dood, afscheid en herinneringen in de spotlights.
Kinderboekenweek 2026: 10 mooie kinderboeken over rouw, verlies en afscheid
1. Diego en Billy: Rouwen doen we samen
RememberMe
Natuurlijk beginnen we met een boek dat heel dicht bij ons staat. In Diego en Billy: Rouwen doen we samen is Diego verdrietig, omdat zijn opa is overleden. Ondertussen zijn de volwassenen om hem heen druk met allerlei zaken die hij niet begrijpt. Wat moeten ze allemaal regelen? Wat is eigenlijk een uitvaart? En wat gebeurt er tijdens zo'n afscheid? Dan verschijnt Billy, een lief fantasiewezen dat vanuit Diego's tekenvel tot leven komt. Billy neemt Diego mee en legt op een begrijpelijke manier uit wat overlijden, rouw en een uitvaart betekenen. Daarbij komen ook verschillende tradities en rouwrituelen uit andere culturen voorbij. Het kleurrijke prentenboek is geschreven op rijm. Juist die combinatie maakt het boek fijn om samen te lezen. Het vertelt kinderen niet alleen dat verdriet er mag zijn, maar laat ook zien dat mensen overal ter wereld op verschillende manieren afscheid nemen. Een mooie aanleiding om thuis of in de klas verder te praten.
2. Kikker en het vogeltje
Max Velthuijs
Aan de rand van het bos vindt Kikker een vogeltje dat niet meer beweegt. Eerst begrijpen Kikker en zijn vrienden niet precies wat er aan de hand is. Haas legt uit dat het vogeltje dood is. Samen maken de vrienden een graf en nemen ze afscheid. Daarna gaat het leven verder en genieten ze opnieuw van de dag. Kikker en het vogeltje is inmiddels een klassieker, en niet voor niets. Max Velthuijs gebruikt eenvoudige woorden en herkenbare personages om jonge kinderen kennis te laten maken met de dood. Het verhaal is verdrietig, maar blijft tegelijkertijd veilig en vertrouwd.
3. Lieve oma Pluis
Dick Bruna
Ook Nijntje krijgt te maken met verlies. In Lieve oma Pluis overlijdt oma en is Nijntje erg verdrietig. Ze neemt afscheid en legt bloemen op het graf, omdat oma zo veel van bloemen hield. De kracht van dit boek zit juist in de eenvoud. Voor jonge kinderen kan een overlijden heel ingewikkeld zijn. Dick Bruna maakt het onderwerp begrijpelijk, zonder het verdriet weg te poetsen. Daarmee kan het boek bijvoorbeeld helpen wanneer een kind voor het eerst te maken krijgt met het overlijden van een opa of oma.
4. Een boom vol herinneringen
Britta Teckentrup
Vos heeft een lang en gelukkig leven gehad. Zijn vrienden komen bij elkaar en vertellen verhalen over de momenten die zij met Vos hebben beleefd. Terwijl ze herinneringen ophalen, begint op de plek waar Vos overleed een plantje te groeien. Uiteindelijk wordt het een grote boom vol herinneringen. Een boom vol herinneringen laat op een warme manier zien dat iemand er niet meer hoeft te zijn om toch onderdeel van je leven te blijven. Herinneringen krijgen letterlijk een plek om verder te groeien. Een prachtig boek om na het lezen samen te bedenken: welke herinnering aan iemand die jij mist zou jij in zo'n boom willen hangen?
5. Als Verdriet op bezoek komt
Eva Eland
Verdriet verschijnt in dit prentenboek als een soort bezoeker. Soms staat het ineens voor de deur en wil het maar niet weggaan. In plaats van Verdriet te verstoppen of ervoor weg te lopen, ontdekt het hoofdpersonage dat je het ook ruimte kunt geven. Dat maakt Als Verdriet op bezoek komt breder dan alleen een boek over overlijden. Het kan passen bij allerlei soorten verlies en moeilijke momenten. Kinderen hoeven hun gevoel niet meteen te verklaren of op te lossen. Het verdriet mag er eerst gewoon zijn.
6. Overal en ergens
Pimm van Hest en Sassafras De Bruyn
De moeder van Yolanda is overleden. Voor Yolanda roept dat een grote vraag op: waar is mama nu? Haar moeder had haar verteld dat Yolanda haar zou kunnen vinden als ze haar zocht. Dus gaat ze op zoek. Samen met de mensen om haar heen ontdekt ze dat iemand die overleden is op allerlei manieren dichtbij kan blijven. Overal en ergens is een poëtisch verhaal over missen, zoeken en verbonden blijven. Het boek schrijft kinderen niet voor wat ze moeten geloven over de dood. Daardoor is er ruimte voor hun eigen ideeën en die van het gezin.
7. Doodgewoon
Bette Westera en Sylvia Weve
Waarom gaan mensen dood? Waar ga je naartoe als je dood bent? Hoe voelt het wanneer je iemand verliest? En hoe denken mensen in andere landen en culturen eigenlijk over de dood? In Doodgewoon komen allerlei vragen over leven en dood voorbij in gedichten van Bette Westera en illustraties van Sylvia Weve. Het boek bekijkt de dood vanuit verschillende kanten en schuwt grote vragen niet. Het boek werd in 2015 onder meer bekroond met de Woutertje Pieterse Prijs. Voor wat oudere kinderen is Doodgewoon een mooie manier om verder te kijken dan één verhaal over afscheid. Sommige gedichten kunnen ontroeren, andere zetten vooral aan het denken of nodigen uit tot een gesprek. Mooi voor oudere basisschoolkinderen die zelf steeds meer vragen stellen over leven, dood en verlies.
8. De eend, de dood en de tulp
Wolf Erlbruch
Op een dag merkt Eend dat ze wordt gevolgd door de Dood. In plaats van een spannend of angstaanjagend figuur blijkt de Dood vooral een rustige metgezel. Eend en de Dood trekken een tijd met elkaar op en praten over leven, sterven en wat er daarna misschien komt. De eend, de dood en de tulp geeft geen eenvoudige antwoorden. Het boek nodigt kinderen juist uit om zelf na te denken. Wat betekent doodgaan? Moet je bang zijn voor de dood? En kunnen we eigenlijk wel weten wat er daarna gebeurt? Daarmee is het een bijzonder boek voor kinderen die nieuwsgierig zijn naar de grotere vragen rondom de dood.
9. Grote Boom is ziek
Nathalie Slosse en Rocío Del Moral
Rouw begint niet altijd pas na een overlijden. Ook wanneer iemand ernstig ziek wordt, kunnen kinderen al te maken krijgen met onzekerheid, angst en verdriet. In Grote Boom is ziek ontdekt dokter Reiger houtwormpjes onder de schors van Grote Boom. Voor Snuiter verandert er ineens van alles. Zijn vriend wordt behandeld en wordt eerst zieker in plaats van beter. Het verhaal is speciaal ontwikkeld om jonge kinderen te betrekken wanneer iemand van wie zij houden levensbedreigend ziek is. Achter in het boek staan bovendien ideeën om samen met kinderen met hun gevoelens aan de slag te gaan. Het boek kan een fijne eerste opening zijn wanneer woorden als ziekte, ziekenhuis en behandeling ineens onderdeel worden van het dagelijks leven.
10. Misschien is doodgaan wel hetzelfde als een vlinder worden
Pimm van Hest en Lisa Brandenburg
Christiaan is samen met zijn opa in het park. Daar ontstaat een gesprek over vragen die klein beginnen, maar steeds groter worden. Opa heeft niet op iedere vraag een antwoord. En misschien is dat wel precies waarom dit boek zo waardevol kan zijn. Niet alles rondom de dood is uit te leggen. Kinderen mogen daar hun eigen vragen, gedachten en ideeën over hebben. Achter in het boek staan bovendien tips die volwassenen kunnen helpen om met kinderen over de dood te praten.
Samen lezen geeft ruimte aan vragen
Praten met een kind over overlijden, een uitvaart of verdriet kan lastig zijn. Misschien weet je zelf niet precies waar je moet beginnen. En boek kan daar bij helpen. Laat een kind tijdens het lezen vooral zelf bepalen wat er gebeurt. Misschien komen er twintig vragen. Misschien helemaal geen. Misschien wil een kind het verhaal steeds opnieuw horen of juist na twee bladzijden iets anders doen. Ook dat is oké. De Kinderboekenweek draait uiteindelijk om het plezier en de kracht van verhalen. Verhalen waarin je kunt lachen, fantaseren en avonturen beleven, maar ook verhalen die helpen wanneer het leven even helemaal niet als een vrolijk kinderboek voelt. Dus: spot aan voor de verhalen die ook de moeilijke onderwerpen een beetje lichter en bespreekbaarder kunnen maken.
Deze kinderboeken zijn onze eigen selectie en geen officiële thematitels van de Kinderboekenweek.
Reacties
Er zijn nog geen reacties geplaatst bij dit artikel.