Terug naar overzicht

Rouwen na het verlies van een kind

06/08/2019
Redactie
Delen:
verlies van een kind

Het is één van de ergste dingen die je als ouder kan overkomen: je eigen kind overleven. Als ouder wil je je kind zien opgroeien met alles wat daarbij hoort: geluk, liefde en persoonlijke groei. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat het rouwproces na het verlies van een kind intenser is en langer duurt dan bij het overlijden van andere dierbaren. Het rouwen na het verlies van een kind lijkt dan ook een onmogelijke opgave. Toch willen we je een heel klein steuntje in de rug geven. Gewoon, omdat je als ouder na het verlies van je kind elke vorm van steun gebruiken kunt.

Als ouder je identiteit verliezen

De Canadese onderzoekster Jennifer Buckle heeft verschillende ouders geïnterviewd die hun kind zijn verloren en stelt vast dat ouders na een dergelijk sterfgeval vaak een deel van hun identiteit verliezen. Dit hangt samen het het feit dat het beschermen en opvoeden van hun kind een belangrijk onderdeel van hun identiteit is. De gevoelens die ouders ervaren zijn heel erg uiteenlopend. Van totale onmacht en verlies van zelfwaarde tot leegte en onveiligheid. Ook stelde de onderzoekster vast dat veel ouders met een gevoel van schuld kampen. Omdat ze in hun eigen ogen te weinig tijd met hun kind hebben doorgebracht bijvoorbeeld. Of over eerdere ruzies/gesprekken die hebben plaatsgevonden. Ook vervallen ouders -zeker als er sprake was van intensieve zorg en afhankelijkheid, bijvoorbeeld bij een geestelijke of lichamelijk ziekte-  een enorme leegte. De zorgvraag valt weg, waardoor een deel van de identiteit van de ouders verloren kan gaan.

Vertrouwen en veiligheid vallen weg

Na het verlies van een kind raken veel ouders het vertrouwen in het leven kwijt. Het verlies van een kind is een gebeurtenis tegen de natuur in; het is iets waar je bij de geboorte niet bij stil staat. De zin van het leven kan uit het oog verloren worden en het gevoel van rechtvaardigheid kan aangetast zijn. Ook zijn veel ouders, die meerdere kinderen hebben, bang om nog een kind te verliezen of kampen ze, in het geval van nog een kinderwens, met een angst dat het weer mis zal gaan. Het verlies van een kind drukt een stempel op het hele leven dat nog gaat volgen, en zal ook nog eens flink benadrukt worden bij belangrijke dagen zoals verjaardagen, kerst en het starten van een nieuw jaar. Ouders die een kind verliezen zullen bij de vraag of zij kinderen hebben vaak het kind nog benoemen, simpelweg omdat het kind nog voortleeft in gedachten, ziel en hart.

Factoren die helpen bij het rouwproces na het verlies van een kind

Een heel belangrijk onderdeel in het rouwproces is steun. Logisch, zul je denken, maar niet bij elk verlies heeft steun dezelfde uitwerking. Ouders die de steun krijgen die zij nodig hebben, zijn in staat om hun leven een stukje sneller op te pakken. Volgens Professor Lister, een onderzoeker die het rapport 'Meaning-making in bereaced parents: Process and outcome' heeft opgesteld, zijn mooie herinneringen aan het kind een belangrijke vorm van steun. Sommige ouders zijn meer gericht op 'overleven' dan andere ouders. Dat stelt onderzoeker Wijngaards vast in zijn psychologische rapport 'Parents grieving the loss of their child: interdependence in coping'. Hij zegt dat de ouders die de focus op 'overleven' leggen, beter in staat zijn om het verlies een plekje te geven en minder gevoelig zijn voor een blijvende depressie. Hij stelt ook vast dat de mate van hechting met hun eigen ouders invloed op het verwerkingsproces heeft. Hoe hoger de mate van onveilige gehechtheid in de jeugd, hoe meer symptomen van rouw en depressie voorkomen.

Focus leggen op een symbolische band

Het omgaan met het verlies van een kind is anders dan bij andere vormen van verlies. Er wordt vaak aanbevolen om de energie niet teveel op het overlijden zelf te richten, maar meer op het voortbestaan van een symbolische band. Denk aan het voelen van zijn of haar aanwezigheid, aan je kind denken bij het zien of horen van een specifiek iets of het idee dat hij of zij in je hart voortleeft. Ook is gebleken dat er bij het verlies van een kind oog moet zijn voor de sterke gevolgen voor zaken die we eerder al noemden: persoonlijke identiteit en zelfbeeld.

Tips van ouders die hun kind verloren zijn

Elke verlies van een kind is anders. De ene ouder verliest zijn of haar kind bij of zelfs voor de geboorte, de ander door zelfmoord en weer een ander bijvoorbeeld door een ziekte of een ongeval. Het is dus heel moeilijk om te zeggen hoe je om moet gaan met het verlies van je kind. Wel kunnen we je wat tips geven van ouders die zelf een kind verloren hebben. Zij geven jullie de volgende adviezen:

  • Laat je niet teveel leiden door wat anderen zeggen, maar volg echt je eigen gevoel. Ga het rouwproces in op jouw eigen manier. Niets, maar dan ook niets, is fout. Jouw gevoel moet leidend zijn.
  • Heb niet teveel de verwachting dat anderen zich kunnen inleven in jouw verdriet. Het verlies van een kind is nou eenmaal niet iets dat gebruikelijk is.
  • Als je echt met mensen wilt spreken die zich mogelijk kunnen inleven in jouw situatie, overweeg dan eens om een dagje mee te kijken in een lotgenotengroep voor nabestaanden.
  • Vind je het lastig om je gevoelens te uiten? Zet je emoties dan eens op papier, wie weet kan dit voor jou een helende werking hebben.
  • Accepteer het als je inner circle van vrienden en familie kleiner kan worden. Met de één kun jij beter over het verlies van je kind praten dan met de ander. Mogelijk kan die ene vriend er ook beter mee dealen dan dat ene familielid.
  • Gun jezelf ook ontspanning en voel je niet schuldig als je eens wat leuks gaat doen. Ga op zoek naar jouw persoonlijke 'genietmomentjes'. Dit kunnen al hele simpele dingen zijn. Denk aan een fijne wandeling, het creatief bezig zijn met je handen of het doen van een bepaalde sport. Tip: onderaan dit item staat nog een handig artikel met handige tips.
  • Accepteer ook dat het rouwen om een kind nooit stopt en je dit verdriet altijd met je mee zult dragen. Leg de focus op de symbolische band; dat je kind in jou voortleeft, dat je zijn of haar aanwezigheid voelt en dat je aan hem of haar denkt bij het horen of zien van bepaalde dingen.
  • Als gevoelens als schuld, verdriet, wanhoop etc. de overhand nemen, is het een idee om toch eens hulp van buitenaf te zoeken. Samen sta je immers altijd sterker, zeker als het gaat om een dergelijk verdriet.

Bron: Nederlands Jeugd Instituut

Delen:

Reacties (21)

Reactie van Monique op 16 dec. 2019 09:24
"04.07.2018 Mijn dochter ging op stage in Frankrijk. Ze was net begonnen aan de opleiding Tio , dat was haar wens deze opleiding,haar doel. Na 6 weken daar te zijn wert ze niet lekker,een beetje griep. Na een nacht te ziek te zijn geweest toch naar brive. Ze ging douchen viel neer en kwam net meer bij. Haar hart wert bevangen door een bacterie. Dit komt 200 tot 300 x voor in Nederland , bij mensen tussen de 18 en 25 jaar. Er is niets tegen te doen . Nu moet ik verder,maar hoe ? Ik doe net of ze nog op stage is . Ik heb nog twee kinder ,zoon vsn 28 jaar in Praag en een dochter van 18 jaar,een eigen bedrijf. Dus ik ga door praat veel met verschillende klanten overhaar. Maar van binnen ben ik helemaal stuk. En nee dit krijgt nooit een plaatsje ,zo als velen zeggen. Zo zie je elk verlies is anders in elk leven. Mijn dochter Meagan -melanie ik mis je."
Reactie van Moeder op 14 dec. 2019 12:07
"Lieve Mensen, Onze zoon is 2 jaar en 5 mnd geleden verongelukt in onze woonplaats en op de verjaardag van zijn jongste zus.Geef elkaar de ruimte om het te verwerken op een mannier die bij ieder anders is .Samen met onze twee dochter proberen we het vreselijke grote niet uit te drukken verdriet te verwerken.Hij is maar 24 jaar geworden"
Reactie van Marian van.der linden op 5 dec. 2019 18:58
"Hallo wij.hebben.onze zoon.15 jaar geleden verloren.aan.een.hersenstamkanker 26 jaar jong .waarschijnlijk nooit goed verwerkt en.het komt er nu allemaal uit door verandering van antideprasiva aan.huilen.geen.gebrek onrustig en.angstig.Iemand hier ervaring mee hij was ons enige kind."
Reactie van OoitDeMamaVanKiann op 11 nov. 2019 09:55
"16.09.2019 heb mijn enige zoon van 2,5j verloren aan een autoaccident. En weet niet hoe verder. Heb een beschadigde ziel. Ik wens me ook dood. Er is niemand wat me begrijpt. Ik sta er helemaal alleen voor precies."
Reactie van Irene Doorn op 29 okt. 2019 09:46
"Het duurt zo lang als het duurt. Mijn zoon heeft vandaag zeven jaar geleden een einde aan zijn leven gemaakt. Voor hemzelf heb ik daar vrede mee, maar waar hij ons mee opgezadeld heeft is af en toe niet te dragen, zelfs na zeven jaar nog. Dat roept dan weer een schuldgevoel op, het houdt nooit op. Dan de eenzaamheid, je vrienden en kennissen om je heen trekken je depressie niet, je andere kinderen hebben ook hun verdriet en verhaal, langzaamaan verzand je in eenzaamheid en je bent de enige die daar iets aan kan doen. Sterkte jullie allemaal met de verwerking en ja het duurt zo lang als het duurt."
Reactie van Graciella op 21 okt. 2019 15:36
"13 september ben ik bevalle van onze prachtige zoon Jaiden. tijdens de zwangerschap was er niks aan de hand behalve dat Jaiden wat kleiner dan het gemiddelde kind zou zijn volgens de groei curve. dat bleek achteraf ook nog best allemaal mee te vallen. hij was 2730 gram en was ongeveer 47cm. Na enkele uren vond de verpleging hem nogal bleek en vond dat die even onderzocht moest worden. In eerste instantie dacht ik, hij komt zo wel terug. De dokter zei je mag ook mee naar de afdeling. Ik erachteraan in rolstoel want ik kon niet lopen door mijn hechtingen. het bleek t toch allemaal niet goed te zijn en moest hij aan de zuurstof overgebracht worden naar t LUMC Leiden waar die op de NICU terecht kwam. Jaiden heeft daar 32 dagen gelegen. de dokters hebben van alles qua medicijnen, pijnstillers, rust en slaap medicatie geprobeerd. Infectie na Infectie bleven komen. Er is na 2 weken een Gen onderzoek gedaan waaruit bleek dat hij het NKX 2-1 Gen had wat heel zeldzaam schijnt te zijn. hij had t ook niet van ons, zijn lichaam heeft dat zelf aangemaakt. Door dit Gen kun je aandoeningen krijgen aan de longen, schildklier en hersenen. bij Jaiden werkte de longen niet naar behoren en was daar ook niks meer aan te doen. 30 dagen lang dachten de artsen dat er misschien nog een medicijn zou zijn of dat hij iets zou opknappen. maar vanaf t moment dat wij te horen kregen wat hij had is hij is 24 uur zo achteruit gegaan dat we smorgens de 32e dag op 15 oktober gebeld werden dat het niet lang meer ging duren. Jaiden kon niet meer. Hij was op, hij kon niet meer vechten,. zijn lichaampje wilde niet meer. Wij hebben hem in onze armen in laten slapen en afscheid van hem moeten nemen. Nu bijna een week later moeten we hem over 2 dagen laten cremeren. Jaiden krijgt een mooi plekje bij ons thuis. Alles wat we met hem wilde doen kan niet meer. alle plannen die we hadden. Alle confrontaties die je keer op keer weer meemaakt zijn ondragelijk. de pijn, het verdriet, een leegte die nooit meer gevuld zal worden. Jaiden was ons 1e kind. Misschien komt er op een dag wel weer een kindje maar niks vervangt de leegte. Wij zullen altijd zijn papa en mama blijven en altijd van hem blijven houden ♡♡."
Reactie van Irene op 9 okt. 2019 09:27
"Het is niet te doen. Je kind verliezen. Mijn zoon is 5 jaar geleden Door zelfdoding uit het leven gegaan. Het had niet nodig geweest. Met de juiste hulp waar ik om gesmeekt heb, hadden hij nog geleefd. Voor de omgeving is het dubbel op. Men kan niets met verdriet van ouders en zeker zelfdoding kan je niet over pratelier. Het is een eenzame weg. Veel vrienden vinden 5 jaar al heel lang. Mijn familie en zelfs mijn moeder walstte over mij heen. Alles moest Door gaan. Feestjes kerstmis. Het klaar moeten staan voor mijn oude moeder. Het was niet te doen. Er zijn mensen die mij dit kwalijk nemen en Namen. Ik heb daar aan beantwoord. Wat van mij verwacht werd ging ik naar twee maanden na de onverwachte gruwelijke dood van onze zoon weer doen. Het gevolg een verstoorde rouw met lichamelijke klachten die ernstig zijn. Nu voor rust gekozen en helaas moeten merken dat naaste familie dit niet accepteert. Dat doet pijn. Want begrip en steun is alles wat een moeder nodig heeft. Daarom ouders moeders denken alleen aan de andere kinderen als die er nog zijn. Blijf trouw aan wat je kan en wil doen. Die dingen die je fijn vindt. Al is het maar een halfuu rtje. Zoek iemand op die net je meeleeft en geduld heeft om te praten iets met hete ondernemen. Net zo lang totdat je met verdriet verder kan leven. Want dat moet je leren. Het gaat nooit over."
Reactie van Een liefhebbende moeder op 24 sep. 2019 20:52
"28 april 1997 zijn wij ons zoontje van 15 weken verloren. ik moeder vond hem dood in zijn bedje. Na onderzoek bleek hij overleden te zijn aan een sepsis ( bloedvergiftiging). Je wereld stort in zijn broer toen van bijna 5 en zus toen van 3,5 intens verdrietig. Het verdriet blijft.We kregen in 1999 een tweeling twee jongens één eigig en in 2000 een dochter. 25 april 2018 sloeg het noodlot nogmaals toe onze zoon één van de tweeling is verongelukt tijdens zijn werk 19 jaar jong. Mijn leven is kapot ik weet niet hoe ik verder moet leven met dit grote verdriet om het verlies van mijn jongens. Heel veel tips maar het helpt mij niet. Ik voel mij intens verdrietig ontredderd en machteloos."
Reactie van Denise op 1 sep. 2019 21:50
"21 mei zijn wij trotse ouders geworden van een prachtige zoon Hij is geboren met 29weken en 3 dagen met een keizersnede omdat mijn placenta geen doorbloeding meer gaf Toch was hij helemaal gezond bij zijn geboorte deed alles zelfstandig alleen voeding ging nog via de zonde 3 weken hebben wij volop genoten van ons wondertje Na 3 weken werd ons mannetje ineens heel erg ziek en die zelfde dag is hij overleden aan een verspreiding van een ziekenhuis bacterie Het voelt zo oneerlijk en zo onterecht zoveel gevoelens waar je niks mee kan en geen idee hoe ik er mee om moet gaan Hij is maar 3 weken bij ons geweest maar voelt voor mij alsof hij er altijd al geweest is Het breekt op van alle kanten"
Reactie van De Keyser Ingrid op 1 sep. 2019 21:08
"Ik ben mijn zoon van 45 jaar twee weken en twee dagen geleden verloren aan kanker. Hij heeft 10 maanden geleden het verdict gekregen van acute leukemie, heeft zware chemo gehad en een stamceltransplantatie. Alles verliep heel goed tot drie weken geleden hij zich niet goed voelde....niet meer kunnen eten en heel onpasselijk . Na de nodige onderzoeken heb ze er bovenop lymfenklierkanker vastgesteld!. Hij heeft gestreden tot het laatste moment maar het was een ongelijke strijd! Hij is 16 augustus 2019 overleden. Ik eet dat het heel onlangs is maar ik weet ook dat ik het niet ga aankunnnen. Ik leef in een hel!!"
Reactie van Een Moeder op 23 jul. 2019 09:26
"Lieve Mensen,wij zij op 3 dagen na twer jaar geleden onze mooie zoon verloren door een verkeersongeval.Wat zet dat je leven op zijn kop.Mijn man en onze twee dochters gaan er allemaal op een eigen manier mee om.Belanrijk is het om elkaar de ruimte in te geven.En ik snap dat ouders die dit niet mee hebben gemaakt nooit helemaal kunnen meeleven dat telt ook voor nroers en zussen .Zoek mensen om je heen die ook verlies van hun zoon of dochter hebben meegemaakt je hoeft maar een ding te zeggen en ze begrijpen het.Ik wens iedereen met een groot verlies en verdriet het allerbeste toe. Een Moeder"
Reactie van Theo Zijlstra op 15 mei 2019 20:13
"Hallo lieve mensen, Afgelopen 3 februari 2019 is onze zoon (mijn stiefzoon) door een tragisch ongeval overleden. Mijn partner haar zoon is 25 geworden. Het is te verschrikkelijk voor woorden om dit verdriet mee te moeten maken. Ik heb van mijn leven nog nooit zo’n intens verdriet gezien bij een moeder😢. Ik probeer haar te (onder) steunen waar ik kan, maar dat is soms best moeilijk omdat ik ook niet altijd weet of ik het goed doe. We proberen in onze vrije tijd altijd er even op uit te gaan, een beetje ontspanning zoeken. De vreugde in het leven bestaat niet meer, daar ben ik nu wel achter. Ik hoop voor mijn partner, dat ze het ooit eens een plekje kan gaan geven. Maar dat zal nog wel even duren. Iedereen heel veel sterkte toegewenst. Theo"
Reactie van Tim op 20 jan. 2019 04:21
"Heyy. Mijn vriendin heeft pas haar kindje veloren 8 maandjes oud. Het was een erge gebeurtenis en ik weet eerlijk gezegd niet hoe ik haar het beste kan steunen. Het was niet mijn biologische kind. Maar ook ik heb er verdriet van. Mijn vriendin neemt nu meer afstand van mij. Maar ik wil haar graag helpen en steunen maar eerlijk gezegd ik weet niet hoe ik dat het beste kan doen. Ik heb er zelf ook veel verdriet om."
Reactie van Tielen Marie -helene op 11 jan. 2019 14:49
"Hallo ik ben Marleen ik heb mijn zoon de 12april 2018 verloren hij is 41 jaar ,ik weet totaal niet hier mee om te gaan ,inheb het gevoel op automatische piloot te leven ik heb ook een dochter van 36 jaar en vier kleinkinderen ,ik weet dat ik mijn dochter te weinig aandacht en Mss liefde geef omdat ik veel met mijn zoon in gedachte ben grtjs marleen"
Reactie van Tiny de Waal op 26 sep. 2018 11:10
"Ik ben in de week van 7 mei dit jaar, vd ene op de anders dag mijn hoogzwangere dochter van 28 en haar kleinzoontje verloren Van haar heb ik 2 kleindochtertjes van net 5 en 2.5 jaar Die meisjes moeten opgroeien zonder mama en hun broertje waar ze zo naar uitkeken ! Hoe kom ik hier ooit bovenop als moeder en oma Ik heb langs 2 kanten hulp, voetreflexologie en praten met iemand vd gz Het is niet te doen......."
Reactie van Jerry op 23 mei 2018 22:01
"Hallo zitten echt wel goeie adviezen bij! Ik ben mijn zoon 11 jaar geleden verloren en kan er totaal niet mee omgaan! Nu ben ik bezig met een emdr cursus want ik sliep al 11 jaar heellllll ergggg slecht! Werde aangeraden en hoop dan ook dat dit gaat werken! Mijn vriendin is gelovig en ik niet! We zijn nu 22 jaar bij elkaar en kunnen gelukkig van elkaar accepteren dat het voor ons anders is! Ik heb het vaak moeilijk en heb nergens meer zin in maar omdat ik mijn dochter heb die toen 3 was en nu een prachtige dame van 14 hou ik het vol en zal ik haar geen verdriet willen aan doen ze heeft genoeg gehad! Ik gun dit verlies niemand!"
Reactie van riet mabesoone op 1 nov. 2017 23:02
"Onze zoon 50 jaar is bijna 3 jaar geleden overleden. Ben nog steeds aan het zoeken naar een beetje evenwicht. geen idee hoe ik dat moet doen."
Reactie van Britt Leenaarts op 4 feb. 2016 11:56
"Hoi Boukje, Het is ook een heel lastig iets en niet te bevatten voor mensen die het gevoel van het verliezen van een eigen kind niet kennen. Dat schuldgevoel is iets dat je heel vaak terug hoort komen, omdat ouders natuurlijk toch de volle verantwoordelijkheid nemen voor hun kind. Vaak is het een gevoel waar in een later stadium wel meer acceptatie in komt, maar dat vergt vaak veel tijd. En inderdaad: een lastige kwestie. Want wat zeg je? Soms hoef je niks te zeggen; vaak is het feit dat je laat zien dat je er voor iemand bent op dat moment voldoende :) Want als iets fijn is voor deze mensen, is als ze weten dat ze er niet alleen voor staan als ze iemand nodig hebben! Warme groet, Britt - RememberMe.nl"
Reactie van Boukje Canaan op 4 feb. 2016 09:43
"Heel goed om deze tips door te kunnen geven. Vanuit mijn werk ontmoet ik ouders die hun kind verloren. Ik vind het omgaan van schuldgevoel erg moeilijk om bij anderen te zien. Je wilt ze zo graag van dat gevoel afhelpen. Maar wanneer je zegt dat ze zich hekemaal niet schuldig hoeven te voelen, sla je de plank mis. Begrip tonen dat het een natuurlijke reactie is, is maar gespeeld. Want we begrijpen het natuurlijk niet. We zitten niet in die situatie. Dus wat zeg je dan? Niets? Een waarom vraag wordt vaak als aanvallend ervaren. Lastige kwestie. Ik hoop maar dat het schuldgevoel een keer wegebt."
Reactie van Britt Leenaarts op 3 feb. 2016 23:00
"Dankjewel! En inderdaad: daar zijn we voor als familie. Elkaar steunen & zowel een lach als een traan delen :-) Liefs!"
Reactie van Liesbeth Goderie op 3 feb. 2016 21:41
"Mooi Britt, rouwen om je kind duurt oneindig, net zoals rouwen om je broer/zus. We zijn elkaars grootste steunpilaren "

Reactie plaatsen

RememberMe.nl

Voor een afscheid met een gekleurd randje