Terug naar overzicht

Rouwen na het verlies van een kind

03/02/2016
Britt Leenaarts
Delen:
verlies van een kind

Het is één van de ergste dingen die je als ouder kan overkomen: je eigen kind overleven. Als ouder wil je je kind zien opgroeien met alles wat daarbij hoort: geluk, liefde en persoonlijke groei. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat het rouwproces na het verlies van een kind intenser is en langer duurt dan bij het overlijden van andere dierbaren. Het rouwen na het verlies van een kind lijkt dan ook een onmogelijke opgave. Toch willen we je een heel klein steuntje in de rug geven. Gewoon, omdat je als ouder na het verlies van je kind elke vorm van steun gebruiken kunt.

Als ouder je identiteit verliezen

De Canadese onderzoekster Jennifer Buckle heeft verschillende ouders geïnterviewd die hun kind zijn verloren en stelt vast dat ouders na een dergelijk sterfgeval vaak een deel van hun identiteit verliezen. Dit hangt samen het het feit dat het beschermen en opvoeden van hun kind een belangrijk onderdeel van hun identiteit is. De gevoelens die ouders ervaren zijn heel erg uiteenlopend. Van totale onmacht en verlies van zelfwaarde tot leegte en onveiligheid. Ook stelde de onderzoekster vast dat veel ouders met een gevoel van schuld kampen. Omdat ze in hun eigen ogen te weinig tijd met hun kind hebben doorgebracht bijvoorbeeld. Of over eerdere ruzies/gesprekken die hebben plaatsgevonden. Ook vervallen ouders -zeker als er sprake was van intensieve zorg en afhankelijkheid, bijvoorbeeld bij een geestelijke of lichamelijk ziekte-  een enorme leegte. De zorgvraag valt weg, waardoor een deel van de identiteit van de ouders verloren kan gaan.

Vertrouwen en veiligheid vallen weg

Na het verlies van een kind raken veel ouders het vertrouwen in het leven kwijt. Het verlies van een kind is een gebeurtenis tegen de natuur in; het is iets waar je bij de geboorte niet bij stil staat. De zin van het leven kan uit het oog verloren worden en het gevoel van rechtvaardigheid kan aangetast zijn. Ook zijn veel ouders, die meerdere kinderen hebben, bang om nog een kind te verliezen of kampen ze, in het geval van nog een kinderwens, met een angst dat het weer mis zal gaan. Het verlies van een kind drukt een stempel op het hele leven dat nog gaat volgen, en zal ook nog eens flink benadrukt worden bij belangrijke dagen zoals verjaardagen, kerst en het starten van een nieuw jaar. Ouders die een kind verliezen zullen bij de vraag of zij kinderen hebben vaak het kind nog benoemen, simpelweg omdat het kind nog voortleeft in gedachten, ziel en hart.

Factoren die helpen bij het rouwproces na het verlies van een kind

Een heel belangrijk onderdeel in het rouwproces is steun. Logisch, zul je denken, maar niet bij elk verlies heeft steun dezelfde uitwerking. Ouders die de steun krijgen die zij nodig hebben, zijn in staat om hun leven een stukje sneller op te pakken. Volgens Professor Lister, een onderzoeker die het rapport 'Meaning-making in bereaced parents: Process and outcome' heeft opgesteld, zijn mooie herinneringen aan het kind een belangrijke vorm van steun.
Sommige ouders zijn meer gericht op 'overleven' dan andere ouders. Dat stelt onderzoeker Wijngaards vast in zijn psychologische rapport 'Parents grieving the loss of their child: interdependence in coping'. Hij zegt dat de ouders die de focus op 'overleven' leggen, beter in staat zijn om het verlies een plekje te geven en minder gevoelig zijn voor een blijvende depressie. Hij stelt ook vast dat de mate van hechting met hun eigen ouders invloed op het verwerkingsproces heeft. Hoe hoger de mate van onveilige gehechtheid in de jeugd, hoe meer symptomen van rouw en depressie voorkomen.

Focus leggen op een symbolische band

Het omgaan met het verlies van een kind is anders dan bij andere vormen van verlies. Er wordt vaak aanbevolen om de energie niet teveel op het overlijden zelf te richten, maar meer op het voortbestaan van een symbolische band. Denk aan het voelen van zijn of haar aanwezigheid, aan je kind denken bij het zien of horen van een specifiek iets of het idee dat hij of zij in je hart voortleeft. Ook is gebleken dat er bij het verlies van een kind oog moet zijn voor de sterke gevolgen voor zaken die we eerder al noemden: persoonlijke identiteit en zelfbeeld.

Tips van ouders die hun kind verloren zijn

Elke verlies van een kind is anders. De ene ouder verliest zijn of haar kind bij of zelfs voor de geboorte, de ander door zelfmoord en de ander bijvoorbeeld weer door een ziekte of een ongeval. Het is dus heel moeilijk om te zeggen hoe je om moet gaan met het verlies van je kind. Wel kunnen we je wat tips geven van ouders die zelf een kind verloren hebben. Zij geven jullie de volgende adviezen:

  • Laat je niet teveel leiden door wat anderen zeggen, maar volg echt je eigen gevoel. Ga het rouwproces in op jouw eigen manier. Niets, maar dan ook niets, is fout. Jouw gevoel moet leidend zijn.
  • Heb niet teveel de verwachting dat anderen zich kunnen inleven in jouw verdriet. Het verlies van een kind is nou eenmaal niet iets dat gebruikelijk is.
  • Als je echt met mensen wilt spreken die zich mogelijk kunnen inleven in jouw situatie, overweeg dan eens om een dagje mee te kijken in een lotgenotengroep voor nabestaanden.
  • Vind je het lastig om je gevoelens te uiten? Zet je emoties dan eens op papier, wie weet kan dit voor jou een helende werking hebben.
  • Accepteer het als je inner circle van vrienden en familie kleiner kan worden. Met de één kun jij beter over het verlies van je kind praten dan met de ander. Mogelijk kan die ene vriend er ook beter mee dealen dan dat ene familielid.
  • Gun jezelf ook ontspanning en voel je niet schuldig als je eens wat leuks gaat doen. Ga op zoek naar jouw persoonlijke 'genietmomentjes'. Dit kunnen al hele simpele dingen zijn. Denk aan een fijne wandeling, het creatief bezig zijn met je handen of het doen van een bepaalde sport. Tip: onderaan dit item staat nog een handig artikel met handige tips.
  • Accepteer ook dat het rouwen om een kind nooit stopt en je dit verdriet altijd met je mee zult dragen. Leg de focus op de symbolische band; dat je kind in jou voortleeft, dat je zijn of haar aanwezigheid voelt en dat je aan hem of haar denkt bij het horen of zien van bepaalde dingen.
  • Als gevoelens als schuld, verdriet, wanhoop etc. de overhand nemen, is het een idee om toch eens hulp van buitenaf te zoeken. Samen sta je immers altijd sterker, zeker als het gaat om een dergelijk verdriet.

Bron: Nederlands Jeugd Instituut

Delen:

Reacties (9)

Reactie van Tim op 20 jan. 2019 04:21
"Heyy. Mijn vriendin heeft pas haar kindje veloren 8 maandjes oud. Het was een erge gebeurtenis en ik weet eerlijk gezegd niet hoe ik haar het beste kan steunen. Het was niet mijn biologische kind. Maar ook ik heb er verdriet van. Mijn vriendin neemt nu meer afstand van mij. Maar ik wil haar graag helpen en steunen maar eerlijk gezegd ik weet niet hoe ik dat het beste kan doen. Ik heb er zelf ook veel verdriet om."
Reactie van Tielen Marie -helene op 11 jan. 2019 14:49
"Hallo ik ben Marleen ik heb mijn zoon de 12april 2018 verloren hij is 41 jaar ,ik weet totaal niet hier mee om te gaan ,inheb het gevoel op automatische piloot te leven ik heb ook een dochter van 36 jaar en vier kleinkinderen ,ik weet dat ik mijn dochter te weinig aandacht en Mss liefde geef omdat ik veel met mijn zoon in gedachte ben grtjs marleen"
Reactie van Tiny de Waal op 26 sep. 2018 11:10
"Ik ben in de week van 7 mei dit jaar, vd ene op de anders dag mijn hoogzwangere dochter van 28 en haar kleinzoontje verloren Van haar heb ik 2 kleindochtertjes van net 5 en 2.5 jaar Die meisjes moeten opgroeien zonder mama en hun broertje waar ze zo naar uitkeken ! Hoe kom ik hier ooit bovenop als moeder en oma Ik heb langs 2 kanten hulp, voetreflexologie en praten met iemand vd gz Het is niet te doen......."
Reactie van Jerry op 23 mei 2018 22:01
"Hallo zitten echt wel goeie adviezen bij! Ik ben mijn zoon 11 jaar geleden verloren en kan er totaal niet mee omgaan! Nu ben ik bezig met een emdr cursus want ik sliep al 11 jaar heellllll ergggg slecht! Werde aangeraden en hoop dan ook dat dit gaat werken! Mijn vriendin is gelovig en ik niet! We zijn nu 22 jaar bij elkaar en kunnen gelukkig van elkaar accepteren dat het voor ons anders is! Ik heb het vaak moeilijk en heb nergens meer zin in maar omdat ik mijn dochter heb die toen 3 was en nu een prachtige dame van 14 hou ik het vol en zal ik haar geen verdriet willen aan doen ze heeft genoeg gehad! Ik gun dit verlies niemand!"
Reactie van riet mabesoone op 1 nov. 2017 23:02
"Onze zoon 50 jaar is bijna 3 jaar geleden overleden. Ben nog steeds aan het zoeken naar een beetje evenwicht. geen idee hoe ik dat moet doen."
Reactie van Britt Leenaarts op 4 feb. 2016 11:56
"Hoi Boukje, Het is ook een heel lastig iets en niet te bevatten voor mensen die het gevoel van het verliezen van een eigen kind niet kennen. Dat schuldgevoel is iets dat je heel vaak terug hoort komen, omdat ouders natuurlijk toch de volle verantwoordelijkheid nemen voor hun kind. Vaak is het een gevoel waar in een later stadium wel meer acceptatie in komt, maar dat vergt vaak veel tijd. En inderdaad: een lastige kwestie. Want wat zeg je? Soms hoef je niks te zeggen; vaak is het feit dat je laat zien dat je er voor iemand bent op dat moment voldoende :) Want als iets fijn is voor deze mensen, is als ze weten dat ze er niet alleen voor staan als ze iemand nodig hebben! Warme groet, Britt - RememberMe.nl"
Reactie van Boukje Canaan op 4 feb. 2016 09:43
"Heel goed om deze tips door te kunnen geven. Vanuit mijn werk ontmoet ik ouders die hun kind verloren. Ik vind het omgaan van schuldgevoel erg moeilijk om bij anderen te zien. Je wilt ze zo graag van dat gevoel afhelpen. Maar wanneer je zegt dat ze zich hekemaal niet schuldig hoeven te voelen, sla je de plank mis. Begrip tonen dat het een natuurlijke reactie is, is maar gespeeld. Want we begrijpen het natuurlijk niet. We zitten niet in die situatie. Dus wat zeg je dan? Niets? Een waarom vraag wordt vaak als aanvallend ervaren. Lastige kwestie. Ik hoop maar dat het schuldgevoel een keer wegebt."
Reactie van Britt Leenaarts op 3 feb. 2016 23:00
"Dankjewel! En inderdaad: daar zijn we voor als familie. Elkaar steunen & zowel een lach als een traan delen :-) Liefs!"
Reactie van Liesbeth Goderie op 3 feb. 2016 21:41
"Mooi Britt, rouwen om je kind duurt oneindig, net zoals rouwen om je broer/zus. We zijn elkaars grootste steunpilaren "

Reactie plaatsen

RememberMe.nl

Voor een afscheid met een gekleurd randje