Terug naar overzicht

Rouwen na zelfdoding van een geliefde

24/06/2019
Britt Leenaarts
Delen:
Rouwen na zelfdoding

Helaas is niet elk sterfgeval het gevolg van een natuurlijke dood. Uit cijfers van het CBS blijkt namelijk dat in 2017 maar liefst 1917 mensen in Nederland zichzelf van het leven beroofd hebben (dit komt neer op vijf zelfdodingen per dag!). Als je je bedenkt dat elk persoon een eigen kring van familie en vrienden heeft, dan kun je stellen dat er jaarlijks een hoop mensen worden geconfronteerd met een -in de meeste gevallen- onverwacht rouwproces. Een periode waarin vragen als 'waarom' en 'wat als' de overhand nemen.

Oorzaken van zelfdoding

Uit onderzoek is gebleken dat 90 procent (!) van de mensen die zelfmoord pleegt, met psychische problemen kampt. Dit wordt vaak gediagnosticeerd als een 'depressie'. De voornaamste reden voor het beëindigen van het leven zit hem in het ontbreken van een uitzicht op een fijn leven. Dit kan een gevolg zijn van bijvoorbeeld...

  • Psychische stoornissen (vb: depressie, persoonlijkheidsstoornis --> zelfhaat)
  • Chronische ziekten (vb: eetstoornis, schizofrenie, spierziekte)
  • Traumatische ervaring (vb: verkrachting, moord)
  • Grote schulden
  • Ernstige eenzaamheid

Overigens is het belangrijk om te melden dat iemand die zelfmoord pleegt, vaak kampt met een combinatie van psychische en/of lichamelijke problemen. Een probleem staat vaak niet op zichzelf, maar is een samenhang van verschillende elementen. Denk bijvoorbeeld aan iemand die lijdt aan een ernstige ziekte (lichamelijk), hierdoor verschillende klachten ontwikkelt (geestelijk), daardoor geïsoleerd leeft en mensen buitensluit (eenzaamheid) en langzaam een haat voor zichzelf kan gaan ontwikkelen (zelfhaat).

Verdriet, schuldgevoel, maar ook opluchting

In sommige gevallen blijven nabestaanden met heel veel vragen achter. In andere gevallen was het echter wel duidelijk waarom de persoon in kwestie voor deze optie gekozen heeft. Denk aan een afscheidsbrief waarin het verhaal uitgelegd wordt of eerdere gesprekken waaruit de ernst van de situatie al bleek. Een ding blijft echter een feit: door zelfdoding belanden nabestaanden in een emotionele rollercoaster. Naast heftig verdriet, is er ook vaak sprake van een schuldgevoel. Want 'Had ik het kunnen voorkomen als...' Of 'Waarom heb ik het niet zien aankomen?'. Ook boosheid ('Waarom laat hij/zij me helemaal alleen achter?') is een emotie die zich kan gaan vormen. Toch kan er ook een bepaalde mate van opluchting opspelen. Bijvoorbeeld omdat die persoon eindelijk niet meer hoeft te lijden (geestelijk of lichamelijk) of omdat er een voortdurende dreiging is weggenomen.

Er is vaak goed over nagedacht

In veel gevallen wordt zelfmoord goed doordacht en voorbereid. Het feit dat iemand hier over nadenkt, ruim de tijd neemt om het voor te bereiden en het alsnog daadwerkelijk uitvoert, laat zien dat het een daad is waar hij of zij achter staat. Iets waar jij als omstander dus geen invloed op hebt. Hoe lief, aardig en betrokken je ook bent. Het is heel lastig om je te verplaatsen in de persoon in kwestie, simpelweg omdat je je vaak niet voor kunt stellen dat iemand echt niet meer wil leven. Dat je dit misschien niet kunt begrijpen is logisch. Iemand met een 'gezonde' dosis levensvreugde zal dit vaak ook niet kunnen begrijpen. Dat geeft ook niet. Het belangrijkste is dat je op een gegeven moment begrip kunt opbrengen voor de situatie en snapt dat het een keuze is vanuit hem of haar, die helemaal los staat van jou.

Verschillen tussen rouwen na zelfdoding & rouwen na natuurlijke dood

Elke dood is heftig en na elk sterfgeval volgt een persoonlijk rouwproces dat hoe dan ook moeilijk is. Toch zitten er wel wat verschillen tussen rouw na zelfdoding en rouw na een natuurlijke dood...

  • Het is vaak onverwacht en dus is de schrik vaak nog groter
  • Hoe je het nieuws te horen hebt gekregen. Het kan bijvoorbeeld zo zijn dat je iemand zelf hebt gevonden
  • De manier van zelfdoding kan traumatisch zijn
  • De betrokkenheid van politie en dergelijke instanties
  • Er kan vaak sprake zijn van niet afgehandelde zaken in de familie
  • De reacties van de omgeving, mogelijk onbegrip
  • Steun van omgeving, lastig om mee om te gaan
  • In sommige gevallen: continu zoekende naar een verklaring
  • Schuldgevoelens kunnen een enorme impact hebben

Soms betekent 'houden van' accepteren

Hoe moeilijk het ook is om te begrijpen, soms is het enige echte antwoord 'accepteren'. Accepteren betekent in deze context niet dat je iemand opeens zal gaan vergeten; het laat juist zien dat je liefde onvoorwaardelijk is. Het accepteren dat iemand waar je zielsveel van houdt er niet meer is, is misschien wel het lastigste onderdeel in het rouwproces. Bekijk het eens vanuit het perspectief van de persoon in kwestie: iemand die zijn of haar levenslust helemaal verloren is omdat het leven ondraaglijk is, wil- als het echt niet meer anders kan- alleen nog maar rust en bevrijding. Dit heeft hij nu gekregen, en dat jij dit op den duur kan accepteren is alleen maar heel erg knap en mooi te noemen.

Instanties die hulp bieden bij rouwen na zelfdoding

Zit je zelf in het proces van rouwen na zelfdoding en wil je hier graag wat hulp bij? Dat kan. Hieronder vind je een lijst van instanties die je wellicht kunnen helpen.

  • Stichting 113online, voor mensen die zelf suicidaal zijn of die te maken hebben met iemand die suicidaal is
  • Stichting Korrelatie, professionele hulp voor nabestaanden via telefoon, chat of e-mail
  • Horizon Tilburg, lotgenotengroep voor nabestaanden in geval van zelfdoding

Vind je het lastig om de stap naar een instantie te zetten? Dat snappen we helemaal. Je kunt er dan voor kiezen om eerst eens wat fora op internet op te zoeken waar je met mensen kunt praten die hetzelfde hebben meegemaakt. Je hebt hierbij de mogelijkheid om anoniem te blijven en het medium in te schakelen wanneer jij hier behoefte aan hebt.

Ben jij iemand verloren door zelfmoord en heb je zelf nog een tip waar je andere nabestaanden mee zou kunnen helpen? Jouw verhaal is altijd welkom in een reactie onder dit artikel.

Delen:

Reacties (7)

Reactie van Helmy Stolwijk op 9 jul. 2019 18:33
"Ik vond mijn man op de zolder, zijn polsen en slagaders doorgesneden, hij leefde nog dus ik heb alles afgebonden, op zijn gezicht geslagen met de woorden, blijf bij me we gaan je redden, alles komt goed etc. Ik had 4 plekken strak afgebonden en geloofde gewoon dat ik hem gered had. Maar toen moest ik van de man van 112 zijn hoofd omhoog leggen en toen had hij ook nog zijn keel doorgesneden. Dat kon ik dus niet afbinden. Totaal onverwachts, hij was niet ziek, 65 jaar alles voor de wind gegaan en toen in een keer een tegenvaller, eentje waar we samen gewoon uit hadden kunnen komen maar voor hem dus onoverkoombaar. Die tegenslag onderga ik nu alleen maar het was zo mooi geweest als we dat samen hadden kunnen doen."
Reactie van Adrie op 26 jun. 2019 21:22
"Ik heb 5 mrt jl mijn man verloren door zelfdoding door ziekte zag hij het niet meer en ik had oogkleppen op niet in de gaten dat hij zo slecht in zijn vel zat ik had beter moeyen opletten helaas had ik het niet door"
Reactie van Wilma op 15 jun. 2019 08:00
"Ruim 7 maand gelden heeft mijn dochter het gedaan. Dit na 6 jaar thuis wonen weer bij ons. Met veel worstelingen om goede behandeling en hulpverlening te krijgen. Geen geschikte woonplek kunnen vinden. Uiteindelijk zou behandeling starten maar was ze op en kon ze niet meer. Ze verlangde zolang al sterk naar bij Jezus te zijn. Dat is onze grote troost dat ze daar is. Ze schreef ook: tot ziens alle lieve mensen om me heen, pap en mam. Maar ons gemis en verdriet is zo groot. En ook ben je nu pas bezig met alles wat we meegemaakt hebben voor haar heengaan. Haar lijden was groot."
Reactie van Suzanne op 13 feb. 2019 16:23
"Mijn zoon van 22 jaar is eind december jl op het spoor gaan liggen. Vermoedden we. Hij werd gevonden tussen de rails. Hij was net terug van een weekje vakantie met mijn ex-man bij zijn broer in Budapest. Ik was jarig die dag. De volgende dag werd ik gebeld door de politie. Toen ik hem zag in het mortuarium wist ik het zeker. 09 februari jl zou hij 23 jaar geworden zijn. Morgen komt de begrafenis ondernemer bij mijn exman zijn as brengen. Benny heeft nog een oudere broer en zus. We moeten verder maar ik weet bij God niet hoe. Vandaag heb ik een slechte dag. Koorts. Griep. Pijn. Doodsgedachten. Schijnt normaal te zijn, zeggen ze. Benny was net aan het genezen van een heftige psychose. Wat die jongen heeft moeten lijden.. Het is verschrikkelijk."
Reactie van Gerard op 22 jan. 2019 05:37
"1 december 2018 storte mijn wereld in toen ik mijn vrouw vond. Ze kon het leven niet meer aan vanwege slapeloosheid en continu hoofdpijn. Eerst de schrik, daarna leefden ik en mijn kinderen in een soort waas. Allerlei emoties en gedachten gierden door ons heen. Onbegrip, schuldgevoelens zoals wat als, waarom en had ik maar. Veel verdriet, boosheid en toch begrip over waarom vanuit haar positie. Je kan zoiets niet plaatsen. Alleen op ten duur accepteren met de gedachte dat ze nu eindelijk de rust heeft gevonden waar ze al die tijd naar verlangde. Maar God was is dat moeilijk."
Reactie van Maud op 21 nov. 2018 15:59
"Beste Tina, heel herkenbaar. Ik heb het zelfde meegemaakt. Aankomende zondag is het 24 weken geleden voor mij. Ik ben eerst ook heel boos geweest op haar, dat ik haar vond. Ze had met mij afgesproken die dag. Maar dat heeft zo moeten zijn..."
Reactie van Tina op 22 jul. 2018 05:49
"Vandaag is het weer zondag. 6 weken geleden vond ik mijn vriendin nadat ze zelfmoord gepleegd had. Ik heb het gevoel of ik in een achtbaan zit die van hot naar her gaat qua gevoel en gedachten. Boos, verdrietig, opgelucht, schuldig, begrip voor hoe jij je op het laatst voelde tot onbegrip dat een mens niet meer het mooie van het leven kan zien. Maar dat alles is zo vermoeiend. Ik zou je het liefst gewoon bij mij hebben maar dat gaat niet meer. Dus nu weer een zondag doorkomen..."

Reactie plaatsen

RememberMe.nl

Voor een afscheid met een gekleurd randje