Van je vakantiefoto’s en WhatsApp-gesprekken tot je sociale media en digitale abonnementen: we laten online heel wat sporen achter. Maar wat gebeurt er eigenlijk met al die gegevens als je er niet meer bent? Op 29 oktober, de Internationale Dag van het Internet, staan we stil bij ons digitale leven én wat we daarvan achterlaten.
Jouw digitale nalatenschap regelen: informatie en tips
Van twee letters naar een compleet online leven
Wist je dat het internet ooit begon met slechts twee letters? Op 29 oktober 1969 werd via ARPANET (Advanced Research Projects Agency Network), de voorloper van het huidige internet, een bericht verstuurd tussen twee computers in Amerika. De bedoeling was om het woord 'LOGIN' te versturen, maar na de letters 'LO' liep de computer vast. Een wat onhandig begin van iets wat uiteindelijk de hele wereld zou veranderen. Inmiddels kunnen we ons een leven zonder internet nauwelijks meer voorstellen. We appen, mailen, delen foto's, bewaren herinneringen in de cloud en regelen onze bankzaken online. Zelfs onze boodschappenlijstjes en favoriete muziek staan ergens digitaal opgeslagen. Hartstikke handig natuurlijk. Maar er is één ding waar we meestal niet bij stilstaan: wat gebeurt er met dat complete online leven als we overlijden?
Je digitale leven verdwijnt niet zomaar
Wanneer iemand overlijdt, stopt het online leven niet automatisch. Een Facebookprofiel blijft mogelijk zichtbaar, foto's staan nog in de cloud en abonnementen kunnen doorlopen. Ook e-mailaccounts, online tegoeden en digitale bestanden blijven soms bestaan. Alles wat je digitaal achterlaat, noemen we je digitale nalatenschap. Dat klinkt misschien ingewikkeld, maar het gaat eigenlijk om heel gewone dingen. Denk aan je foto's, berichtjes, accounts, online aankopen en abonnementen. Sommige digitale bezittingen hebben financiële waarde, zoals cryptomunten of een tegoed op een online account. Andere zijn vooral emotioneel waardevol. Want voor nabestaanden kan juist die ene foto, een oud spraakbericht of een jarenlang bewaard mailtje ontzettend veel betekenen.
Wat gebeurt er met je Facebook, Instagram en Google-account?
Dat verschilt per platform. Er bestaat namelijk geen grote digitale opruimknop waarmee je nabestaanden in één keer al je online gegevens kunnen verwijderen of bewaren. Bij Facebook kan een profiel na overlijden bijvoorbeeld een herdenkingsstatus krijgen. Vrienden en familie kunnen dan, afhankelijk van de instellingen, herinneringen blijven delen. Je kunt ook vooraf aangeven dat je liever wilt dat je account na overlijden wordt verwijderd. Bij Google kun je via 'Inactiviteitsvoorkeuren' instellen wat er gebeurt als je account langere tijd niet wordt gebruikt. Je bepaalt welke vertrouwde personen bericht krijgen, welke gegevens je met hen wilt delen en of je account uiteindelijk verwijderd moet worden. Zonder activiteit kan Google een persoonlijk account na minstens twee jaar verwijderen.
Ook Apple heeft een speciale regeling. Je kunt een erfeniscontact aanwijzen dat na je overlijden toegang kan aanvragen tot bepaalde gegevens, zoals foto's, notities en bestanden in iCloud. Daarvoor zijn onder meer een speciale toegangssleutel en een overlijdensakte nodig. Wachtwoorden uit je iCloud-sleutelhanger vallen niet onder die toegang. Voor andere sociale media en online diensten gelden weer andere voorwaarden. En belangrijk om te weten: nabestaanden krijgen niet automatisch toegang tot een account, omdat ze familie zijn of erfgenaam. Online diensten beschermen ook na een overlijden de toegang tot accounts en privégegevens.
Wie krijgt toegang tot je foto's en berichten?
Stel je voor: je partner of familielid wil na je overlijden graag dierbare foto's terugvinden. Alleen staan die foto's op jouw telefoon, achter een toegangscode. En de reservekopie staat in een cloudaccount waarvan niemand het wachtwoord kent. Dan kan iets heel waardevols ineens lastig bereikbaar zijn. Dat geldt niet alleen voor foto's. Ook belangrijke documenten, verzekeringsgegevens, digitale administratie en informatie over abonnementen kunnen op een telefoon of achter een online account verborgen zitten. Gelukkig kun je veel van die problemen voorkomen door vooraf na te denken over wie toegang mag krijgen tot welke gegevens. Je hoeft daarvoor echt niet al je wachtwoorden met iemand te delen. Sterker nog, dat is uit veiligheidsoverwegingen niet verstandig. Een beveiligde wachtwoordmanager met een goed geregelde noodtoegang kan bijvoorbeeld helpen.
Je digitale erfenis regelen? Met deze 6 stappen kom je een heel eind
Goed nieuws: je hoeft geen computerexpert te zijn om je digitale nalatenschap te regelen. Met een paar eenvoudige stappen maak je het voor jezelf overzichtelijk en voor je nabestaanden een stuk makkelijker.
1. Maak een overzicht van je online accounts
Schrijf op welke belangrijke accounts je hebt. Denk aan je e-mail, sociale media, online bankzaken, verzekeringen, abonnementen en cloudopslag. Noteer ook waar belangrijke digitale bestanden te vinden zijn.
2. Bepaal welke herinneringen je wilt bewaren
Wil je dat je familie toegang krijgt tot je foto's en video's? En zijn er persoonlijke berichten of bestanden die je liever privé houdt? Leg je wensen vast en maak van dierbare foto's eventueel een extra reservekopie.
3. Kies iemand die je vertrouwt
Spreek met een naaste af wie je digitale zaken mag afhandelen. Dat kan je partner, een familielid of een goede vriend zijn. Je kunt ook via een notaris een executeur aanwijzen en vastleggen welke digitale taken diegene krijgt.
4. Controleer de instellingen van je accounts
Kijk of je bij Google, Apple en je sociale media een contactpersoon kunt aanwijzen of keuzes kunt maken voor na je overlijden. Zo weet je zeker dat je wensen niet alleen op papier staan, maar waar mogelijk ook daadwerkelijk zijn ingesteld.
5. Bewaar belangrijke informatie veilig
Leg vast waar je nabestaanden informatie kunnen vinden. Bewaar wachtwoorden niet zomaar in een onbeveiligd document en zet ze liever ook niet rechtstreeks in je testament. Dat soort gegevens verandert regelmatig.
6. Ruim af en toe digitaal op
Verwijder accounts die je niet meer gebruikt, zeg overbodige abonnementen op en orden je belangrijkste bestanden. Daar heb je zelf nu al plezier van. Bovendien scheelt het je nabestaanden later flink wat uitzoekwerk.
Moet je je digitale erfenis opnemen in je testament?
Dat hoeft niet, maar het kan wel verstandig zijn. Volgens de Rijksoverheid kun je in een testament laten vastleggen wat er na je overlijden met je digitale bestanden en socialemediaaccounts moet gebeuren. Je kunt bijvoorbeeld aangeven dat een profiel verwijderd moet worden of dat je juist een online herdenkingsplek wilt behouden. Het is wel goed om te weten dat een testament niet automatisch alle digitale deuren opent. Online platforms hebben hun eigen regels over toegang en gegevensverstrekking. Daarom is het slim om je wensen bij de platforms zelf in te stellen én ze met je naasten te bespreken.
Een klein digitaal klusje, een groot verschil
Praten over je eigen overlijden is misschien niet het eerste waar je zin in hebt als je lekker op de bank door Instagram scrolt. Toch is je digitale nalatenschap iets om even bij stil te staan. Want achter al die accounts, foto's en bestanden zit een heel persoonlijk verhaal. Jouw verhaal. En sommige delen daarvan wil je misschien graag bewaren voor de mensen van wie je houdt. De Internationale Dag van het Internet op 29 oktober is daarom een mooi moment om niet alleen stil te staan bij wat het internet ons allemaal heeft gebracht, maar ook bij wat we er zelf ooit achterlaten. Dus misschien is dit wel hét moment om je digitale leven een beetje op orde te brengen. Je hoeft echt niet alles in één keer te regelen. Begin gewoon met je belangrijkste accounts en je dierbaarste herinneringen. Dat is nu een klein klusje, maar kan later voor je nabestaanden een wereld van verschil maken.
Reacties
Er zijn nog geen reacties geplaatst bij dit artikel.