Terug naar overzicht

Grafruiming; wat is dat en wat gebeurt er daarna?

15/08/2019
Stephanie Sequeira
Delen:
Grafruiming; wat is dat en wat gebeurt er daarna?

In het artikel Verschillende soorten graven; welke kies jij? heb je al kunnen lezen wat voor soort graven er zijn en hoe het zit met het huren van een graf. Maar wat gebeurt er nu als de huurperiode voorbij is of het grafrecht vervalt? Dan mag het graf geruimd worden. Maar wat houdt een grafruiming precies in, wat komt er allemaal bij kijken en wat gebeurt er daarna? In dit artikel beantwoorden we al deze vragen én meer. 

Grafruiming, wat houdt dat in?

De naam zegt het eigenlijk al een beetje. Bij een grafruiming wordt het graf van de overledene "opgeruimd" en leeg gemaakt. De stoffelijke resten van het lichaam worden dan verwijderd uit het graf. Een grafruiming is te verdelen in twee verschillende fasen. De eerste fase bestaat uit het verwijderen van het grafmonument en in de tweede fase vindt het ruimen van het graf plaats.

Wanneer vindt de grafruiming plaats?

De grafruiming vindt plaats wanneer de nabestaanden geen grafrechten meer hebben. De grafrechten lopen af zodra de nabestaanden afstand doen van het graf, als de huurperiode voorbij is en deze niet meer verlengd kan worden of als de begraafplaats sluit. 

Een rechthebbende kan er zelf ook mee instemmen om een graf te laten ruimen. Dit gebeurt wel eens als er bijvoorbeeld een grafmonument kapot gaat en de rechthebbende geen geld wil/kan besteden om dit te laten maken of vervangen. De rechthebbende kan er dan voor kiezen om de grafrechten te laten vervallen en het graf te laten ruimen. Ook kan een rechthebbende op eigen verzoek het graf laten ruimen, zelfs als de grafrechten nog lang niet aflopen. Zolang je grafrechten hebt bepaal je namelijk zelf wat er met het graf gebeurt.

Wat gebeurt er met het graf bij een grafruiming?

De gedenktekens worden bij een grafruiming weggehaald door de gemeente. De nabestaanden kunnen er voor kiezen om deze gedenktekens op te halen en zelf te houden als zij hier veel waarde aan hechten. Alles in en op het graf moet worden opgeruimd zodat er ruimte wordt gemaakt. Betreft het een grafsteen die is gekocht door de rechthebbende, dan moet deze op tijd worden opgeëist. Nadat het grafrecht afloopt kan de houder van de begraafplaats namelijk zelf bepalen wat er met de grafsteen gebeurt, ook al is het gekocht door de rechthebbende.

Wat gebeurt er met de stoffelijke resten van de overledene na een grafruiming?

Je kunt er voor kiezen om de stoffelijke resten tegen kosten te herbegraven of cremeren. Het herbegraven kan ook op dezelfde plek, dit wordt 'schudden' genoemd. Hier komen we later in dit artikel weer op terug. Als er niet wordt gekozen voor herbegraven op dezelfde plek of op een andere plek, worden de stoffelijke resten van de overledene alsnog herbegraven, maar dan wel in een verzamelgraf. Dit wordt ook wel een knekelgraf genoemd. In dit graf worden de stoffelijke resten van verschillende overledenen verzameld. Veel mensen vinden dit geen fijn idee en kiezen eerder voor de optie om de stoffelijke resten dieper in hetzelfde graf te begraven.

Herbegraven na de grafruiming

Je hebt net kunnen lezen dat nabestaanden er ook voor kunnen kiezen om de stoffelijke resten van de overledene te herbegraven na een grafruiming. De stoffelijke resten kunnen dan op een begraafplaats worden herbegraven in hetzelfde graf of in een nieuw graf. Dit betekent echter wel dat de nabestaanden nieuwe grafrechten moeten huren of kopen. Ook het opnemen en herplaatsen van het bestaande grafmonument moet weer opnieuw worden betaald.

Of toch liever cremeren...

Als de nabestaanden er niet voor kiezen om nieuwe grafrechten te huren of kopen kan er ook gekozen worden om de stoffelijke resten van de overledene te cremeren na de grafruiming. Om dit te kunnen doen moet de rechthebbende eerst een verzoek indienen bij de houder van de begraafplaats.

Mag een graf zomaar geruimd worden?

Het is belangrijk om te weten dat een grafruiming niet zomaar mag worden uitgevoerd. Voordat een grafruiming mag worden uitgevoerd moet dit ten minste één jaar van te voren schriftelijk worden voorgelegd aan de nabestaanden met het grafrecht. Zij kunnen dit namelijk nog aanvechten of alvast nadenken over wat ze met de stoffelijke resten willen doen na de grafruiming. Dit is vaak erg lastig voor gemeenten, omdat de nabestaanden wel bekend moeten zijn of indien nodig eerst getraceerd moeten worden (denk hierbij aan nieuwe telefoonnummers en verhuizingen).

Wat als je grafrechten hebt voor onbepaalde tijd?

Graven voor onbepaalde tijd mogen nooit geruimd worden, tenzij het voor komt dat het grafrecht om de een of andere reden toch komt te vervallen. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer de nabestaanden de rechten na het overlijden van de rechthebbende niet tijdig laten overschrijven op een opvolger (dit kan bijvoorbeeld een ander familielid zijn). Ook kan het grafrecht bij een graf voor onbepaalde tijd vervallen als het graf niet meer in goede staat is door ernstige verwaarlozing en de persoon met het grafrecht hier na een eerdere waarschuwing niks aan doet.

Een grafruiming uitstellen

Als de nabestaanden er streng op tegen zijn dat de stoffelijke resten van de overledene in een verzamelgraf terecht komen, kunnen zij de grafruiming uitstellen door nog een huurperiode van tien jaar te nemen. Het is voor de gemeente een verplichting om de nabestaanden in te lichten als zij van plan zijn om een graf te ruimen. Zijn de nabestaanden niet te bereiken of moeilijk traceerbaar, dan wordt er bij het graf een bordje geplaatst waarop wordt aangegeven dat de gemeente een grafruiming gaat uitvoeren. Mochten er toch nog nabestaanden bij het graf langskomen en dit zien, dan kunnen zij er voor kiezen om stappen te ondernemen om dit uit te stellen.

De kosten van een grafruiming

Er kunnen kosten verbonden zijn aan een grafruiming. De rechthebbende van het graf hoeft echter alleen te betalen als dit is afgesproken tijdens het bespreken en vastleggen van de grafrechten. Als de voorwaarde dat er betaald moet worden voor de grafruiming op het moment van het vastleggen of verlengen van het grafrecht niet bestond kunnen er geen kosten in rekening worden gebracht na de grafruiming. Ook moeten de kosten ruim op tijd worden aangekondigd aan de rechthebbende, dus nog voordat de grafrechten aflopen. In de reglementen van sommige kerkelijke begraafplaatsen staat vaak al duidelijk vast dat er aan het einde van het grafrecht nog betaald moet worden voor de grafruiming. Houd hier dus altijd rekening mee en vraag zo nodig altijd na wat de voorwaarden en mogelijke kosten hiervoor zijn bij de desbetreffende begraafplaats.

Grafschudden in plaats van grafruiming

Eerder in dit artikel kwam de term 'grafschudden' naar voren. Hoewel grafschudden een vorm is van grafruimen zitten er toch verschillen in. Grafruiming staat echt voor het volledig verwijderen van de stoffelijke resten uit het graf, zodat er weer genoeg ruimte vrij komt. Bij schudden worden de stoffelijke resten dieper herbegraven op dezelfde plek. Op deze manier komt er boven in de grond weer ruimte vrij voor een nieuwe kist. Bij een geschud graf blijft het graf eigenlijk in handen van degene met het grafrecht. De rechthebbende kan er dan ook voor kiezen om meerdere overleden familieleden in hetzelfde graf te begraven. Door deze manier van grafschudden ontstaat er eigenlijk een eigen knekelgraf. Bij een geruimd graf wordt het graf weer ter beschikking gesteld voor andere personen.

Mogen nabestaanden aanwezig zijn bij de grafruiming?

De vraag zou eigenlijk moeten zijn: wil je als nabestaanden wel aanwezig zijn bij een grafruiming? Hoewel dit bij een groot deel van de begraafplaatsen toch al niet wordt toegestaan is het waarschijnlijk ook niet iets wat je graag zou willen zien. In de meeste beheersreglementen van begraafplaatsen staat vastgelegd dat er naast het personeel die de werkzaamheden verricht geen andere personen aanwezig mogen zijn bij een grafruiming. Het kan namelijk zo zijn dat het lichaam nog niet helemaal goed is ontbonden. Voor de nabestaanden is dit een zeer emotionele gebeurtenis en kan het zelfs belastend zijn om de overblijfselen van hun overleden geliefde in die staat terug te zien. Daarnaast kunnen de heftige uitingen van emoties van de nabestaanden de personen die de werkzaamheden op dat moment uitvoeren belemmeren.

Een grafruiming is dus niet perse het einde!

Een grafruiming betekent dus niet meteen dat je geen mogelijkheid meer hebt om je overleden dierbare te bezoeken op de begraafplaats. Er zijn nog genoeg opties na het grafruimen en zo lang je grafrechten hebt hoef je je hier over het algemeen niet druk om te maken. Onze tip is om wel alvast na te denken over wat je met het graf van een overleden dierbare wilt doen alvorens de grafrechten vervallen, zodat je niet voor verrassingen komt te staan en overhaaste beslissingen hoeft te nemen.

Overigens kan het zo zijn dat bepaalde particuliere begraafplaatsen andere regels hanteren. Zo heb je natuurbegraafplaatsen waar je eeuwige grafrust koopt. Dat betekent dus dat een graf daar niet geruimd zal worden. Zoek dit altijd goed uit alvorens je voor een begraafplaats kiest.

Delen:

Reacties (26)

Reactie van G. Nieuwenhuizen op 11 nov. 2021 10:08
"Mijn vraag is: hoe kan ik fiscaal enz bij mijn leven de grafrechten van mijn graf nu betalen voor de latere termijnen van de grafrechten voor b.v. 60 jaar. Zodat ik mijn kinderen hier niet mee belast. Alvast bedankt voor uw reactie."
Reactie van Carry. op 27 jul. 2021 14:10
"Ik vraag me af, als Joden en Mosims eeuwig blijven betalen voor grafrechten, omdat hun graven vanwege hun geloof niet worden ontruimd ❓ Christenen geloven toch in de opstanding, waarom moeten hun graven wel worden geruimd❓ Hoeven de Joden en Moslims dan niets te betalen❓"
Reactie van Francisco op 16 jul. 2021 11:11
"Wordt bij grafruiming de kisten leeg geschud in een groot gat, te samen met de andere kisten? Zodat de kisten zelf afgevoerd worden? Waar wordt dat meestal gedaan? is dat op de begraafplaats? Wordt zo'n knekel begraafplaats na verloop van tijd ook weer ontruimt? Zo ja, wat gebeurt er dan met de resten?"
Reactie van Harold op 10 jul. 2021 18:41
"Vraagje : als een rechthebbende een graf wil laten ontruimen, bedoel daarmee de kinderen van me oom. Kan ik als niet recht hebben dit tegenhouden."
Reactie van Ingrid De Rijck op 3 jul. 2021 18:34
"Mijn echtgenoot is 25 jaar geleden uit het leven gestapt, hij was 28 jaar. We waren 7 maanden gehuwd. Dit was emotioneel en financieel een zeer zware tijd. Ik heb toen drie jaar 7 dagen op zeven gewerkt om alles betaald te krijgen. De drie zwaarste jaren van mijn leven, nu 25 jaar later moet de muur met urnen verdwijnen en word de wonde terug opengereten. Als ik 740euro betaal mag ik: of de urne mee naar huis nemen, of uitstrooien of in een nieuwe muur laten plaatsen. Als ik niets betaal worden alle urnen in een gezamelijke put gedaan waarvan je de plek niet mag weten, ik vind dit afpersing, schandalig gewoon. Ik hoop dat degene die zulke wetten maakt ook ooit deze beslissing moet nemen...Ingid uit Belgie"
Reactie van Renee Cillekens op 23 jun. 2021 15:34
"Wat kost het ongeveer om een graf te ruimen en de resten te laten cremeren ? En het graf bestaat uit twee zware stenen. Die wil ik graag in mijn tuin plaatsen. Welk soort bedrijf mag zoiets doen?"
Reactie van Rob op 18 jun. 2021 20:20
"Het overnemen van grafrechten, nu in het beheer van de gemeente, waar moet je dan allemaal rekening mee houden, onderhoudt, grafrecht,? wie weet daar iets over te vertellen alvast bedankt"
Reactie van ella op 5 mei 2021 14:40
"Ik vind dat Wilco gelijk heeft, een graf zou nooit geruimd mogen worden. Ze zeggen toch altijd we gaan naar zijn of haar laatste rustplaats. Mijn grootmoeder hebben ze vorig jaar in November weg gedaan na 14 jaar. Ik vond dit persoonlijk een heel raar gevoel, bij mijn familie was dit blijkbaar de normale gang van het leven. Ze vonden dat ze er niet mee terug kwam, maar daar ben ik vet mee. Daarom alleen al wil ik niet begraven worden maar gecremeerd. Geen kosten aan de staat, het is een schande als je iemand verliest wat je er al niet voor moet betalen. Heeft ne mens al niet genoeg geleden denk ik dan. Ook iedere keer dat lijden aan het graf en bloemen die dan gestolen worden erbij. Mijn assen mogen ze thuis zetten of in een hangertje dan ben je nog dichter bij je geliefden. Volgens iemand van de familie die op een kerkhof werkt word bij grafruiming de overledene automatisch verbrand, dit om hygiënische redenen. Maar wat ik hier lees dat bij schudden de stoffelijke resten dieper worden herbegraven op dezelfde plek. Op deze manier komt er boven in de grond weer ruimte vrij voor een nieuwe kist. De vraag is als er meerdere van die plek dit willen hoeveel gaan ze er boven elkaar leggen dan? Ik zou niet eens willen dat er een vreemde boven mijn grootmoeder komt te liggen dat lijkt toch onlogisch. Wat me ook een enge gedachte is dat als je er niet voor kiest om herbegraven te worden op dezelfde plek of op een andere plek, worden de stoffelijke resten van de overledene alsnog herbegraven, maar dan wel in een verzamelgraf. Dit wordt ook wel een knekelgraf genoemd. In dit graf worden de stoffelijke resten van verschillende overledenen verzameld. Ik vind dit ook geen fijne gedachte hoor. Waar gaan ze al die mensen op den duur blijven leggen vraag ik me dan af. Ik denk dat die meneer uit onze familie er niet om liegt en dat hij wel gelijk zal hebben bij grafruiming de overledene automatisch verbrand, dit om hygiënische redenen. En dit stelt me meer op mijn gemak."
Reactie van Martha op 27 feb. 2021 14:00
"Ik wil zeggen dat dit onderwerp mooi bespreekbaar is en is uitgelegd. Mijn moeder haar graf wordt volgende week geruimd en ik moet zeggen dat het hard aankomt. Ik weet wel dat de ziel het lichaam verlaat maar het jasje wat mijn moeder 90 jaar gedragen heeft vind ik toch wel een beetje akelig idee dat daar nu en het zal ongetwijfeld met respect gedaan worden maar toch. Het wordt niet met een warme zachte hand gedaan, Logisch"". Met alle respect voor de grafdelvers en ook fijn dat zij er zijn. Ik ga toch liever voor cremeren en vind het nu ook wel lastig en vraag mij af, Christenen zijn tegen cremeren en vraag mij nu ook af "hoe zij dit ervaren"?"
Reactie van G. te Hennepe op 27 feb. 2021 13:20
"Wat zijn de kosten om de grafresten na ruiming te laten cremeren?"
Reactie van Heidi op 11 okt. 2020 16:36
"Vind dit goed uitgelegd maar het doet me zeer wij hebben de keus moeten maken om het graf van mij opa en oma van m'n moeders kant te laten ruimen omdat m'n vader het niet kan betalen hij is nog als enige over m'n mams is ook overleden op 50jarige leeftijd maar als ik in m'n moeders hoofd zou kruipen zou ze dit zekkers niet willen maar heb de gemeente Apeldoorn gebeld hoe en wat we konden doen nou ben m'n kapot geschoken wat de kosten zijn als we ze willen laten cremeren en uit laten strooien dat is ook niet te betalen dus nu gaan mijn opa en oma naar een verzamelgraf en dat doet zeer"
Reactie van Hero op 18 aug. 2020 18:15
"Ik ben eigenaar geworden van een familiegraf na het overlijden van mijn moeder. Het graf is destijds aangekocht en dus eigen bezit. Ik betaal alleen jaarlijks onderhoud. Kan je een geruimd graf ook verkopen?"
Reactie van Mariette Seijsener op 21 jul. 2020 01:24
"Erg verhelderend. Mijn vader is.inmiddels 20 jaar geleden gestorven. Mijn moeder 7 jaar geleden. Ik moet het graf en onderhoud betalen en het kost mij steeds meer moeite, fysiek, emotioneel en financieel. Ik ben de enige nabestaande en denk er over na om de resten van mijn ouders op te laten graven en te cremeren. Daarna ook na mijn overlijden cremeren en samen met de as van mijn ouders te laten uitstrooien. Best een moeilijke beslissing. Wij hebben een familiegraf, dus mijn moeder "mag" er nog wel 13 jaar rusten. Mariette Seijsener"
Reactie van Mariette Seijsener op 21 jul. 2020 01:23
"Erg verhelderend. Mijn vader is.inmiddels 20 jaar geleden gestorven. Mijn moeder 7 jaar geleden. Ik moet het graf en onderhoud betalen en het kost mij steeds meer moeite, fysiek, emotioneel en financieel. Ik ben de enige nabestaande en denk er over na om de resten van mijn ouders op te laten graven en te cremeren. Daarna ook na mijn overlijden cremeren en samen met de as van mijn ouders te laten uitstrooien. Best een moeilijke beslissing. Wij hebben een familiegraf, dus mijn moeder "mag" er nog wel 13 jaar rusten. Mariette Seijsener"
Reactie van Fr. op 8 jul. 2020 17:32
"Bedankt voor de goede uitleg."
Reactie van Frans Storm op 11 mei 2020 20:07
"Ashes to ashes. Dust to dust. Crematie en verstrooien op geliefde plek van overledene. Dan wordt je eeuwig een met de aarde en..het kost niets ook niet voor generaties in de toekomst"
Reactie van Wilco op 5 apr. 2020 11:23
"Ik vindt dat een graf nooit geruimd mag worden, ook na de dood moet je rust kunnen vinden. Of er nou een geloof is of niet, laat de gestorven lekker met rust."
Reactie van Dick van der Geld op 16 mrt. 2020 03:46
"Beste mensen, Mijn vader, DIRK VAN DER GELD sr, is eind Januari 2000 overleden op 85 jarige leeftijd en is begraven op een ouderwets lijkend "kerkhofje" gelegen naast een kerk in Sijbekarspel, daar hebben wij, de kinderen destijds voor gekozen omdat vader de laatste 15 jaar woonde bij een familie dat een privé verzorgingshuis runde in Sijbekarspel. Ik heb vorig jaar bericht gekregen (overigens stond daar een verkeerde naam vermeld van de overledene) dat de termijn van huur zou verlopen eind Januari 2020 en of wij wilde verlengen. Helaas om financieele redenen heb ik (enigste overlevende van de zoons van mijn vader) besloten het graf dan maar te laten ruimen. Ik lees nu met veel interesse uw website over e.e.a.,Mijn vraag is mogelijk een vreemde, maar toch stel ik hem: "Waarom mag je als overlevende na een crematie wel de stoffelijke resten van je dierbare meenemen en thuis bezitten, maar na een grafruiming niet de resten van het lichaam?"Ik begrijp dat je dan het lichaam zou kunnen laten her-begraven of cremeren, maar ik zou toch graag een blijvende (zover van toepassing in mijn bestaan, ben zelf inmiddels 75 jaar) herinnering aan mijn vader willen hebben. Heb ook besloten geen grafsteen te bewaren, is te groot en waar moet ik ermee heen? Mogelijk kunt u mij toch wat tips geven in hoeverre ik iets van mijn vader kan verkrijgen? Nu is het wel zo dat ik van mijn vader diverse foto's heb en vanavond video opnames heb bekeken waarin hij over zijn leven verteld, dus wat dat betreft is dat ook heel mooi voor mij als laatste van het gezin die nog in leven is, mijn moeder alsook mijn beide broers (resp. 55 en 75 jaar oud geworden) zijn inmiddels ook overleden. Het leven is eindig vreemd idee, aan de andere kant vergelijk ik het weleens met een voorstelling in het theater, als er nooit een eind zou komen aan "de voorstelling" zou dat toch ook onbevredigend zijn. Er moet ergens "een plot" zijn, in dit geval dus de dood. Ik zal er vrede mee moeten hebben. Met vriendelijke groet, Dirk van der Geld jr geboren 6 Juni 1945 te Naarden."
Reactie van Mari op 29 jan. 2020 17:53
""Tot de dag des opstanding" gaat dus niet op. En "rust zacht" wordt het, met dat opschudden, ook al niet."
Reactie van Coppens op 14 nov. 2019 21:27
"De gemeente is verplicht om een gratis graf voor een periode van tien jaar aan te bieden, kunnen zij bij het het verstrijken van de periode, en wij willen nadien een concessie van het graf, terug gaan voor de betaling van het graf van bij het overlijden??"
Reactie van Martijn op 4 nov. 2019 19:42
"Dit geldt overigens niet voor joden en moslims, die hebben recht op eeuwige grafrust vanuit hun geloof."
Reactie van Mevr M Hoofs op 21 sep. 2019 05:46
"Het graf van mijn vader wordt volgende week "geruimd". Mijn vader is bijna 25 jaar geleden overleden, daar mijn moeder niet begraven wil worden heeft ze besloten het graf te laten ruimen, daar de grafrechten afgelopen zijn. Bovendien is het ontzettend duur om de grafrechten op deze begraafplaats ( Lindeheuvel Geleen) te verlengen. Ik hoop dat het lichaam van mijn vader na 25 jaar, buiten het skelet vergaan is, maar pieker daar erg over. Ik ben er zelf heel verdrietig om, maar bedank u voor de heldere uitleg over dit ontwerp."
Reactie van Jan op 4 jul. 2019 09:55
"Fijne uitleg,mijn familie had mij niet gehoord, weg graf,ik wist van niets.zwarte bladzijde in mijn boek"
Reactie van Gianni op 31 mei 2019 23:25
"Wat is het maximaal termijn dat je na de grafopruiming de lijk kan laten bewaren voor herbegraven??"
Reactie van Meijer op 27 jan. 2019 13:51
"Wat betekent 2 l op graf"
Reactie van Rianne op 3 apr. 2018 09:25
"Wat een leerzaam en helder geschreven artikel."

Reactie plaatsen

RememberMe.nl

Voor een afscheid met een gekleurd randje